Tháo gỡ các điểm nghẽn về năng lực cạnh tranh trong để hội nhập hiệu quả trong EVFTA

Theo nhận định của các chuyên gia, các hiệp định thương mại tự do ( FTA) đặc biệt là EVFTA đang mở ra cơ hội rất lớn để Việt Nam vươn ra biển lớn. Tuy nhiên để có thể tận dụng được các cơ hội này cần phải tháo gỡ các điểm nghẽn về năng lực cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp (DN) cũng như nền kinh tế.



Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng vấn đề cốt lõi để tận dụng được cơ hội  từ các FTA trong đó EVFTA là phải  nâng cao năng lực cạnh tranh cho DNvà nền kinh tế với 3 nền tảng là thể chế; cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực. 

Trong đó, về thể chế, mặc dù thời gian qua với nỗ lực rất lớn của Chính phủ đã có được nhiều thành quả về cải cách thể chế nhưng với điều kiện thực hiện FTA đặc biệt là EVFTA để làm tốt hơn thì cần sử dụng các tiêu chuẩn cao về môi trường kinh doanh trong EVFTA và các FTA làm chuẩn mực trong cải cách thể chế của Việt Nam.

Tương tự, đối với nguồn nhân lực dù đã có cải thiện trong nhiều năm trở lại đây tuy nhiên theo đánh giá của Ngân hàng thế giới (WB), chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam mới chỉ đạt 3,9 điểm trong thang điểm 10 xếp hạng chung trong 11- 12 quốc gia của châu Á. Với  75% lao động của các DN vừa và nhỏ chưa qua đào tạo kỹ thuật. Đây là nút thắt lớn nhất của Việt Nam trong hội nhập và đón được làn sóng đầu tư chất lượng cao.

EVFTA thúc đẩy làn sóng đầu tư của thế giới vào Việt Nam cả về đầu tư vào nền tảng công nghệ, nghiên cứu phát triển, thương hiệu, phân phối, công nghiệp hỗ trợ… Trong đó trọng tâm trước mắt là phải phát triển công nghiệp hỗ trợ, làm sao để phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ cải thiện vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để làm được đề nghị Thủ tướng quyết định chương trình quốc gia về đào tạo kỹ thuật lành nghề để đáp ứng yêu cầu của phát triển công nghiệp hỗ trợ trên cơ sở dự báo xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu vào Việt Nam và yêu cầu của cách mạng 4.0 và  trình quốc hội ban hành Luật về công nghiệp hỗ trợ để thúc đẩy quá trình này Trên thực tế thời gian qua đã có chủ trương về phát triển công nghiệp hỗ trợ đối với một số ngành như dệt may, giày dép nhưng vẫn không thúc đẩy được do đó cần phải có luật và chính sách cụ thể về lĩnh vực này. 

Về cơ sở hạ tầng, ông Vũ Tiến Lộc cho rằng,  tuy đã nhiều chuyển biến nhưng hạ tầng giao thông vẫn còn nhiều yếu kém, chi phí logistic của Việt Nam vẫn đắt đỏ nhất trên thế giới, đây cũng là điểm nghẽn trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam. Cần được quan tâm trong chương trình triển khai EVFTA.

Đề nghị triển khai hiệu quả Luật đầu tư công trong đầu tư về cơ sở hạ tầng giao thông nhất là các dự án còn dở dang. Đặc biệt quan tâm đến các dự án giao thông kết nối các khu vực sản xuất trọng điểm, nông nghiệp công nghiệp và đến các cửa khẩu quốc tế. Triển khai đầu tư kêu gọi phát triển nâng cấp hệ thống hệ thống logistic tại các cửa khẩu quốc tế trọng điểm đặc biệt là các cửa khẩu đầu mối hàng  hóa đặc thù dễ bị bị hư hỏng cần bảo quản đặc biệt. Đây là điều kiện rất quan trọng thúc đẩy xuất khẩu (XK) với thế giới đặc biệt là châu Âu.

Theo ông Vũ Tiến Lộc,  EVFTA sẽ cho các DN Việt Nam cơ hội được nâng cấp, lớn mạnh khi chơi với những "người khổng lồ” trong nền kinh tế toàn cầu. do vậy, các DN cần thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới mô hình kinh doanh kinh doanh, nâng cấp về quản trị DN hướng tới các chuẩn mực toàn cầu không chỉ về công nghệ mà còn cả lao động, môi trường, phát triển bền vững. Phát triển bền vững chính là giấy thông hành quan trọng nhất cho DN Việt Nam có thể vào thị trường EU và thị trường toàn cầu.

 “Hiện VCCI đang chuẩn bị các cẩm năng hướng dẫn về quản trị DN, phát triển bền vững, chuyển đổi số để thúc đẩy quá trình này. Trong quá trình phát triển với EU và thế giới tăng cường liên kết các DN Việt Nam với nhau và với các DN nước ngoài là rất quan trọng. VCCI và Eurocham đã thành lập  hội đồng DN Việt Nam  - EU để có thể phối hợp trao đổi, kiến nghị chính sách với chính phủ Việt Nam  và EU, liên kết với nhau trong nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy quan hệ bạn hàng, thị trường.

Hội nhập nói chung và  hội nhập Việt Nam EU chỉ có thể thành công nếu các đối tượng DN vừa, nhỏ và siêu nhỏ phải trở thành chủ thể và có thể có được lợi ích từ quá trình này. Còn nếu chỉ nằm tạị các DN lớn thì sẽ không thành công”, ông Lộc cho biết. 

Bàn về năng lực cạnh tranh của các DN trong cuộc chơi với các DN EU, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng, giao thương với các DN EU không phải là mới mẻ, nhiều DN nông thủy sản, dệt may, da giày đã có kinh nghiệm làm ăn với thị trường EU từ nhiều năm qua.

Tuy nhiên đối với các DN chưa tiếp cận được với thị trường EU thì chưa nên đi ngay vào chuỗi XK để tránh các sai lầm đáng tiếc có thể xảy ra. Trước mắt các DN này nên trở thành vệ tinh cho các DN đã có kinh nghiệm lâu năm trong việc làm ăn với các nước EU để học hỏi kinh nghiệm. Sau một thời gian đề nghị Chính phủ và các DN lớn quan tâm và có sự hỗ trợ để các DN vệ tinh này có thể tách ra và tiếp tục trở thành các DN đầu chuỗi và tiếp thu nhận các DN mới thì mới có thể tạo ra sự sự lan tỏa vì không chỉ ở thị trường XK, ngay ở thị trường nội địa các DN vừa và nhỏ tham gia ngay vào làm ăn với DN EU cũng sẽ không hiệu quả. Trong cuộc chơi này, các DN nhỏ và vừa cần có sự hỗ trợ của các Chính phủ, Bộ Công Thương và các DN lớn không chỉ về thông tin, kinh nghiệm mà cần phải có sự nâng cấp cả về đạo đức kinh doanh và năng lực cạnh tranh. 

Đối với thị trường lao động, ông Thân kiến nghị Chính phủ tập trung nhiều hơn cho lĩnh vực dạy nghề đảm bảo cả về số lượng, chất lượng, học sinh ra trường có tay nghề caoVề phía các DN cần liên kết với các trường dạy nghề để xây dựng kế hoạch và có  đơn đặt hàng cho các trường để đào tạo đúng chuyên ngành, DN EU rất quan tâm  đến vấn đề này.

Hiện nay năng suất lao động của Việt Nam so với các nước trong khu vực còn thấp, các DN nước ngoài khi đầu tư vào nước ta khó tuyển dụng được lao động đáp ứng tiêu chí đầu vào 

 “Nguyên nhân là do đào taọ nguồn nhân lực của Việt Nam còn tập trung vào đại học mà chưa tập trung vào đào tạo nghề. Về phía DN còn thờ ở với việc tập huấn nâng cao tay nghề cho người lao động. Hằng năm số lượng đơn đặt hàng của DN đối với các trường đào tạo nghề cũng rất hạn chế”, ông Thân phân tích.

 

 

Châu Anh

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: [email protected]

Liên hệ quảng cáo: 0888484455